startpagina | rubriekoverzicht > teksten > vergilius

Aeneis 4, 296-330

Latijnse tekst

At regina dolos (quis fallere possit amantem?)

praesensit motusque excepit prima futuros,

omnia tuta timens. Eadem impia Fama furenti

detulit armari classem cursumque parari.

Saevit inops animi totamque incensa per urbem [300]

bacchatur, qualis commotis excita sacris

Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho

orgia nocturnusque vocat clamore Cithaeron.

Tandem his Aenean compellat vocibus ultro:

'Dissimulare etiam sperasti, perfide, tantum [305]

posse nefas tacitusque mea decedere terra?

Nec te noster amor nec te data dextera quondam

nec moritura tenet crudeli funere Dido?

Quin etiam hiberno moliris sidere classem

et mediis properas Aquilonibus ire per altum, [310]

crudelis? Quid? Si non arva aliena domosque

ignotas peteres et Troia antiqua maneret,

Troia per undosum peteretur classibus aequor?

Mene fugis? Per ego has lacrimas dextramque tuam te

(quando aliud mihi iam miserae nihil ipsa reliqui), [315]

per conubia nostra, per inceptos hymenaeos,

si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam

dulce meum, miserere domus labentis et istam,

oro, si quis adhuc precibus locus, exue mentem.

Te propter Libycae gentes Nomadumque tyranni [320]

odere, infensi Tyrii; te propter eundem

exstinctus pudor et, qua sola sidera adibam,

fama prior. Cui me moribundam deseris, hospes,

hoc solum nomen quoniam de coniuge restat?

Quid moror? An mea Pygmalion dum moenia frater [325]

destruat aut captam ducat Gaetulus Iarbas?

Saltem si qua mihi de te suscepta fuisset

ante fugam suboles, si quis mihi parvulus aula

luderet Aeneas, qui te tamen ore referret,

non equidem omnino capta ac deserta viderer.' [330]

Woordverklaring

297	praesentire, -io, -sensi, -sensum	een voorgevoel hebben van
298	Fama, -ae (v.)	Fama (godin van het gerucht)
	furere, -o, –, –	razen, bezeten zijn, woeden, tieren
299	armare, -o, -avi, -atum	uitrusten, optuigen; wapenen
300	saevire, -io, -ivi, -itum	woedend zijn, toornen, woeden
	inops, inopis (+ gen.)	machteloos, radeloos; arm aan, zonder
301	bacchari, -or, -atus sum	als een bacchant rondzwerven, uitgelaten zijn
	commovere, -eo, -movi, -motum	bewegen, schudden; te voorschijn halen
	excire, -io, -ivi, -itum	opjagen, opwekken, in vervoering brengen
	sacrum, -i (o.)	heilig voorwerp
302	Thyias, Thyiadis (v.)	bacchant
	stimulare, -o, -avi, -atum	prikkelen, aansporen, aandrijven
	trietericus, -a, -um	driejaarlijks, om de drie jaar gevierd
	Bacchus, -i (m.)	Bacchus (god van de wijn)
303	orgia, -orum (o. mv.)	nachtelijke Bacchusfeesten
	Cithaeron, Cithaeronis (m.)	Cithaeron (gebergte in Midden-Griekenland)
304	Aeneas, -ae (m.)	Aeneas
	compellare, -o, -avi, -atum	aanspreken, toespreken; verwijten, uitschelden
305	dissimulare, -o, -avi, -atum	verbergen, geheimhouden
	perfidus, -a, -um	trouweloos; onbetrouwbaar
307	dext(e)ra, -ae (v.)	rechterhand
308	Dido, Didonis (v.)	Dido (koningin van Carthago)
309	hibernus, -a, -um	winters, winter-
	moliri, -ior, -itus sum	in beweging brengen
310	Aquilo, Aquilonis (m.)	noordenwind; het noorden
311	si non + indicatief/conjunctief	als niet, indien niet, tenzij
312	ignotus, -a, -um	onbekend, vreemd
	Troia, -ae (v.)	Troje
313	undosus, -a, -um	golvend, onstuimig
316	conubium, -i (o.)	huwelijk; huwelijksrecht
	hymenaeus, -i (m.)	(vaak mv.) huwelijk
317	merere, -eo, merui, meritum	verdienen, verwerven; waardig zijn
318	misereri, -eor, miseritus sum (+ gen.)	medelijden hebben met, zich erbarmen over
319	exuere, -o, exui, exutum	afleggen, opgeven, breken met
320	Libycus, -a, -um	Afrikaans
	Nomades, Nomadum (m. mv.)	nomaden, zwervend herdersvolk
	tyrannus, -i (m.)	tiran, alleenheerser; heerser, vorst
321	infensus, -a, -um	verbitterd, vijandig gezind
	Tyrii, -orum (m. mv.)	(hier) Carthagers
323	moribundus, -a, -um	stervend; sterfelijk; ongezond, dodelijk
324	restare, -o, -stiti, –	overblijven, nog over zijn, resten
325	Pygmalion, Pygmalionis (m.)	Pygmalion (broer van Dido)
326	destruere, -o, -struxi, -structum	afbreken, vernielen, verzwakken, vernietigen
	Gaetulus, -a, -um	Afrikaans, Libisch
	Iarbas (m.)	Jarbas (Noord-Afrikaanse koning)
327	saltem (bijwoord)	tenminste, althans
328	suboles, subolis (v.)	kroost, nakomelingschap, telg, afstammeling
	parvulus, -a, -um	(zeer) klein, jong
	aula, -ae (v.)	voorhof, voorplein; paleis, hof