startpagina | rubriekoverzicht > teksten > tacitus

Annales 4, 32-33

Latijnse tekst

32 [1] Pleraque eorum, quae rettuli quaeque referam, parva forsitan et levia memoratu videri non nescius sum: sed nemo annales nostros cum scriptura eorum contenderit, qui veteres populi Romani res conposuere. [2] Ingentia illi bella, expugnationes urbium, fusos captosque reges, aut si quando ad interna praeverterent, discordias consulum adversum tribunos, agrarias frumentariasque leges, plebis et optimatium certamina libero egressu memorabant: [3] nobis in arto et inglorius labor; immota quippe aut modice lacessita pax, maestae urbis res et princeps proferendi imperi incuriosus erat. [4] Non tamen sine usu fuerit introspicere illa primo aspectu levia, ex quis magnarum saepe rerum motus oriuntur.

33 [1] Nam cunctas nationes et urbes populus aut primores aut singuli regunt: delecta ex iis et consociata rei publicae forma laudari facilius quam evenire, vel si evenit, haud diuturna esse potest. [2] Igitur ut olim plebe valida, vel cum patres pollerent, noscenda vulgi natura et quibus modis temperanter haberetur, senatusque et optimatium ingenia qui maxime perdidicerant, callidi temporum et sapientes credebantur, sic converso statu neque alia re Romana, quam si unus imperitet, haec conquiri tradique in rem fuerit, quia pauci prudentia honesta ab deterioribus, utilia ab noxiis discernunt, plures aliorum eventis docentur. [3] Ceterum ut profutura, ita minimum oblectationis adferunt. Nam situs gentium, varietates proeliorum, clari ducum exitus retinent ac redintegrant legentium animum: nos saeva iussa, continuas accusationes, fallaces amicitias, perniciem innocentium et easdem exitu causas coniungimus, obvia rerum similitudine et satietate. [4] Tum quod antiquis scriptoribus rarus obtrectator, neque refert cuiusquam Punicas Romanasne acies laetius extuleris: at multorum, qui Tiberio regente poenam vel infamias subiere, posteri manent. [5] Utque familiae ipsae iam extinctae sint, reperies qui ob similitudinem morum aliena malefacta sibi obiectari putent. [6] Etiam gloria ac virtus infensos habet, ut nimis ex propinquo diversa arguens. Sed ad inceptum redeo.

Woordverklaring

32	forsitan (bijwoord)	misschien, wellicht
	nescius, -a, -um	onwetend, onkundig; onbekend
	annalis, annalis (m.)	jaarboek, kroniek
	scriptura, -ae (v.)	geschrift
	Romanus, -a, -um	Romeins
2	expugnatio, expugnationis (v.)	inneming, verovering
	quando (bijwoord)	eens, ooit, soms
	internus, -a, -um	binnenlands, inheems
	praevertere, -o, -verti, -versum	de voorkeur geven
	discordia, -ae (v.)	onenigheid, tweedracht
	adversum + acc.	tegen, tegenover, in strijd met
	agrarius, -a, -um	de landerijen betreffend, akker-
	optimates, optimatium (m. mv.)	aristocraten, senaatspartij (tgov. de volkspartij)
	egressus, -us (m.)	(hier) uitweiding, uitvoerigheid
3	artus, -a, -um	nauwsluitend, strak, vast, beperkt
	inglorius, -a, -um	roemloos, onberoemd
	immotus, -a, -um	onbewogen, onbeweeglijk, onveranderlijk
	modicus, -a, -um	matig, middelmatig, gematigd
	lacessere, -o, -sivi, -situm	uitdagen, aanvallen, geen rust laten, storen
	princeps, principis (m.)	keizer
	proferre, -fero, -tuli, -latum	verder brengen, verder uitbreiden
	incuriosus, -a, -um (+ gen.)	zorgeloos, onverschillig
4	introspicere, -io, -spexi, -spectum	nauwkeurig onderzoeken
	aspectus, -us (m.)	aanblik, blik, gezicht
33	primores, primorum (m. mv.)	de voornaamsten, invloedrijksten, meest geachten
	consociare, -o, -avi, -atum	gemeenschappelijk maken, verbinden
	diuturnus, -a, -um	langdurig, lang bestaand, lang levend
2	pollere, -eo, –, –	sterk zijn, macht hebben, invloed hebben
	temperanter (bijwoord)	gematigd, bedaard
	maxime (bijwoord)	zeer, het meest; vooral
	perdiscere, -o, -didici, –	grondig leren, van buiten leren
	callidus, -a, -um	geoefend, ervaren, kundig, handig, slim
	imperitare, -o, -avi, -atum	bevelen; gebieden, (be)heersen, bevel voeren
	conquirere, -o, -quisivi, -quisitum	bijeenzoeken, opsporen
	in rem esse	voordelig zijn, nuttig zijn
	deterior, -ior, -ius (comparatief)	minder goed, minder, slechter, erger
	noxius, -a, -um	schadelijk, verderfelijk; schuldig
	discernere, -o, -crevi, -cretum	scheiden; onderscheiden
	plus, pluris	meer; (subst. mv.) de grote hoop, het volk
	eventum, -i (o.)	gebeurtenis, voorval
3	ut ... ita ...	weliswaar ... maar ...
	minimum (bijwoord)	het minst, zeer weinig
	oblectatio, oblectationis (v.)	genot, vermaak, genoegen
	situs, -us (m.)	ligging
	varietas, varietatis (v.)	afwisseling, verscheidenheid, veelzijdigheid
	redintegrare, -o, -avi, -atum	weer aanvullen; hernieuwen, weer opwekken
	iussum, -i (o.)	bevel, gebod, voorschrift
	continuus, -a, -um	aanhoudend, achtereenvolgend
	accusatio, accusationis (v.)	aanklacht, beschuldiging
	fallax, fallacis	bedrieglijk
	innocens, innocentis	onschadelijk; onschuldig
	similitudo, similitudinis (v.)	gelijkheid, overeenkomst, gelijkenis
	satietas, satietatis (v.)	(over)verzadiging; tegenzin, afkeer
4	scriptor, scriptoris (m.)	schrijver
	obtrectator, obtrectatoris (m.)	verkleiner van iemands verdiensten, benijder
	refert, retulit (onpersoonlijk)	het is van belang, het komt eropaan (voor: gen.)
	Punicus, -a, -um	Punisch, Carthaags
	Tiberius, -i (m.)	Tiberius (Romeinse keizer 14-37 n.C.)
	infamia, -ae (v.)	beruchtheid, opspraak, slechte naam, schande
5	malefactum, -i (o.)	boze daad, slechte daad
	obiectare, -o, -avi, -atum	voor de voeten werpen, verwijten
6	infensus, -a, -um	verbitterd, vijandig gezind
	propinquus, -a, -um	nabij, dichtbijgelegen, aangrenzend
	arguere, -o, argui, –	aantonen, bewijzen, betogen
	inceptum, -i (o.)	begin; plan, onderneming