startpagina | rubriekoverzicht > teksten > ovidius

Tristia 3, 10, 1-40

Latijnse tekst

Si quis adhuc istic meminit Nasonis adempti

et superest sine me nomen in urbe meum,

suppositum stellis numquam tangentibus aequor

me sciat in media vivere barbaria!

Sauromatae cingunt, fera gens, Bessique Getaeque, [5]

quam non ingenio nomina digna meo!

Dum tamen aura tepet, medio defendimur Histro:

ille suis liquidus bella repellit aquis.

At cum tristis hiems squalentia protulit ora

terraque marmoreo est candida facta gelu [10]

nec patitur Boreas et nix habitare sub Arcto,

tum patet has gentes axe tremente premi.

Nix iacet, et iactam ne sol pluviaeque resolvant,

indurat Boreas perpetuamque facit.

Ergo ubi delicuit nondum prior, altera venit [15]

et solet in multis bima manere locis;

tantaque commoti vis est Aquilonis, ut altas

aequet humo turres tectaque rapta ferat.

Pellibus et sutis arcent mala frigora bracis

oraque de toto corpore sola patent. [20]

Saepe sonant moti glacie pendente capilli

et nitet inducto candida barba gelu;

nudaque consistunt formam servantia testae

vina, nec hausta meri, sed data frusta bibunt.

Quid loquar ut vincti concrescant frigore rivi [25]

deque lacu fragiles effodiantur aquae?

Ipse, papyrifero qui non angustior amne

miscetur vasto multa per ora freto,

caeruleos ventis latices durantibus, Hister

congelat et tectis in mare serpit aquis; [30]

quaque rates ierant, pedibus nunc itur, et undas

frigore concretas ungula pulsat equi;

perque novos pontes, subter labentibus undis,

ducunt Sarmatici barbara plaustra boves.

Vix equidem credar, sed, cum sint praemia falsi [35]

nulla, ratam debet testis habere fidem:

vidimus ingentem glacie consistere pontum

lubricaque immotas testa premebat aquas.

Nec vidisse sat est: durum calcavimus aequor

undaque non udo sub pede summa fuit. [40]

Woordverklaring

1	istic (bijwoord)	daar
	Naso, Nasonis (m.)	(Publius Ovidius) Naso
	adimere, -o, -emi, -emptum	ontnemen, wegnemen; (hier) verbannen
3	supponere, -o, -posui, -positum	leggen/plaatsen/zetten onder
	stella, -ae (v.)	ster; gesternte
4	barbaria, -ae (v.)	barbarenland; barbaarsheid, onbeschaafdheid
5	Sauromatae, -arum (m. mv.)	Sarmaten (volksstam ten N. van de Zwarte Zee)
	Bessi, -orum (m. mv.)	(volksstam in Thracië)
	Getae, -arum (m. mv.)	Geten (volksstam ten N. van de Beneden-Donau)
7	tepere, -eo, –, –	warm zijn
	Hister, Histri (m.)	(de benedenloop van) de Donau
9	squalere, -eo, –, –	ruig/ruw/vuil zijn
	proferre, -fero, -tuli, -latum	tevoorschijn brengen/halen
10	marmoreus, -a, -um	van marmer; wit als marmer
	gelus, -us (m.)	vorst, koude; ijs
11	Boreas, -ae (m.)	noordenwind; het noorden
	nix, nivis (v.)	sneeuw
	habitare, -o, -avi, -atum	wonen
	Arctus, -i (v.)	de Grote/Kleine Beer (sterrenbeeld)
12	axis, axis (m.)	(noord)pool; hemel
13	pluvia, -ae (v.)	regen
	resolvere, -o, -solvi, -solutum	losmaken; doen ontdooien/smelten
14	indurare, -o, -avi, -atum	hard maken, verharden
15	deliquescere, -o, -licui, –	wegsmelten
16	bimus, -a, -um	tweejarig
17	commovere, -eo, -movi, -motum	in (hevige) beweging brengen
	Aquilo, Aquilonis (m.)	noordenwind; noorden
19	pellis, pellis (v.)	huid, vel; pels
	suere, -o, sui, sutum	aaneennaaien, aaneenvoegen, aaneenhechten
	arcere, -eo, arcui, –	afweren, ver houden
	braca, -ae (v.)	(wijde en lange) broek
21	glacies, -ei (v.)	ijs
22	inducere, -o, -duxi, -ductum	bedekken, omhullen
	barba, -ae (v.)	baard
23	testa, -ae (v.)	aarden pot, kruik, urn
24	haurire, -io, hausi, haustum	scheppen, putten, drinken
	merum, -i (o.)	ongemengde wijn
	frustum, -i (o.)	brok, stuk
	bibere, -o, bibi, –	drinken
25	concrescere, -o, -crevi, -cretum	samengroeien, dicht/hard/stijf worden
	rivus, -i (m.)	beek, stroom
26	fragilis, -is, -e	breekbaar, broos
	effodere, -io, -fodi, -fossum	uitgraven, opgraven
27	papyrifer, -fera, -ferum	de papyrusplant voortbrengend
29	caeruleus, -a, -um	donkerblauw, grijsblauw
	latex, laticis (m.)	vloeistof, vocht, water
	durare, -o, -avi, -atum	hard maken, harden
30	congelare, -o, -avi, -atum	(doen) bevriezen, (doen) verstijven
	serpere, -o, serpsi, serptum	kruipen, sluipen
31	ratis, ratis (v.)	schip, vaartuig
32	ungula, -ae (v.)	hoef
33	subter (bijwoord)	onder, beneden
34	Sarmaticus, -a, -um	Sarmatisch, van de Sarmaten
	barbarus, -a, -um	buitenlands, vreemd; barbaars
	plaustrum, -i (o.)	(vracht)wagen
38	lubricus, -a, -um	glibberig, glad, gevaarlijk
	immotus, -a, -um	onbewogen, onbeweeglijk, onveranderlijk
	testa, -ae (v.)	(hier) ijskorst, ijslaag
39	calcare, -o, -avi, -atum	trappen op, betreden
40	udus, -a, -um	vochtig, nat, drassig