startpagina | rubriekoverzicht > teksten > ovidius

Metamorphoses 8, 183-235

Latijnse tekst

Daedalus interea, Creten longumque perosus

exsilium tactusque loci natalis amore,

clausus erat pelago. 'Terras licet' inquit 'et undas [185]

obstruat, at caelum certe patet; ibimus illac.

Omnia possideat, non possidet aera Minos.'

Dixit et ignotas animum dimittit in artes

naturamque novat. Nam ponit in ordine pennas,

a minima coeptas, longam breviore sequenti, [190]

ut clivo crevisse putes; sic rustica quondam

fistula disparibus paulatim surgit avenis.

Tum lino medias et ceris alligat imas,

atque ita compositas parvo curvamine flectit,

ut veras imitetur aves. Puer Icarus una [195]

stabat et, ignarus sua se tractare pericla,

ore renidenti modo, quas vaga moverat aura,

captabat plumas, flavam modo pollice ceram

mollibat, lusuque suo mirabile patris

impediebat opus. Postquam manus ultima coepto [200]

imposita est, geminas opifex libravit in alas

ipse suum corpus motaque pependit in aura.

Instruit et natum: 'Medioque ut limite curras,

Icare,' ait 'moneo, ne, si demissior ibis,

unda gravet pennas, si celsior, ignis adurat; [205]

inter utrumque vola. Nec te spectare Booten

aut Helicen iubeo strictumque Orionis ensem;

me duce carpe viam.' Pariter praecepta volandi

tradit et ignotas umeris accommodat alas.

Inter opus monitusque genae maduere seniles [210]

et patriae tremuere manus. Dedit oscula nato

non iterum repetenda suo, pennisque levatus

ante volat comitique timet, velut ales, ab alto

quae teneram prolem produxit in aera nido,

hortaturque sequi damnosasque erudit artes [215]

et movet ipse suas et nati respicit alas.

Hos aliquis tremula dum captat harundine pisces,

aut pastor baculo stivave innixus arator

vidit et obstipuit, quique aethera carpere possent,

credidit esse deos. Et iam Iunonia laeva [220]

parte Samos (fuerant Delosque Parosque relictae),

dextra Lebinthos erat fecundaque melle Calymne,

cum puer audaci coepit gaudere volatu

deseruitque ducem caelique cupidine tractus

altius egit iter. Rapidi vicinia solis [225]

mollit odoratas, pennarum vincula, ceras.

Tabuerant cerae: nudos quatit ille lacertos,

remigioque carens non ullas percipit auras,

oraque caerulea patrium clamantia nomen

excipiuntur aqua, quae nomen traxit ab illo. [230]

At pater infelix, nec iam pater, 'Icare,' dixit,

'Icare,' dixit, 'ubi es? Qua te regione requiram?

Icare!' dicebat. Pennas aspexit in undis

devovitque suas artes corpusque sepulcro

condidit; et tellus a nomine dicta sepulti. [235]

Woordverklaring

183	Daedalus, -i (m.)	Daedalus (Atheense architect, beeldhouwer en uitvinder)
	Crete, Cretes (v.)	Kreta (eiland in de Middellandse Zee)
	perosus, -a, -um	met haat vervuld tegen
184	natalis, -is, -e	van de geboorte, geboorte-
185	claudere, -o, clausi, clausum	(hier) insluiten, omsingelen
	licet + conjunctief	hoewel, ook al
186	obstruere, -o, -struxi, -structum	versperren
	illac (bijwoord)	daarlangs; aan die kant
187	possidere, -eo, -sedi, -sessum	bezitten, in bezit hebben
	Minos, Minois (m.)	Minos (koning van Kreta)
188	ignotus, -a, -um	onbekend, vreemd
	animum dimittere in (+ acc.)	nadenken over
189	novare, -o, -avi, -atum	veranderen, verandering brengen in
	penna, -ae (v.)	slagpen; (mv.) veren, vleugels
191	clivus, -i (m.)	helling, glooiing
	rusticus, -a, -um	landelijk, van/op het land, land-
192	fistula, -ae (v.)	rietfluit, herdersfluit
	dispar, disparis	ongelijk, verschillend
	avena, -ae (v.)	riethalm, rietstengel
193	linum, -i (o.)	vlas; draad, koord, touw
	cera, -ae (v.)	was
	alligare, -o, -avi, -atum	binden (aan), vastbinden
	imus, -a, -um	onderste, benedenste, laagste; (hier) onderaan
194	curvamen, curvaminis (o.)	kromming, ronding, welving
195	imitari, -or, -atus sum	nabootsen, navolgen, namaken
	Icarus, -i (m.)	Icarus (zoon van Daedalus)
	una (bijwoord)	(hier) erbij, ernaast
196	ignarus, -a, -um	(hier) niet beseffend, ervan onbewust
	gen. sui, dat. sibi, acc./abl. se	(in een infinitiefzin terugslaand op het onderwerp van het hoofdwerkwoord) hij, zij, het
	tractare, -o, -avi, -atum	(hier) zich bezighouden met, spelen met
197	renidere, -eo, –, –	stralen (van vreugde), glimlachen
	vagus, -a, -um	zwervend, ronddwalend; vluchtig, licht
198	captare, -o, -avi, -atum	gretig grijpen naar, trachten te vangen
	pluma, -ae (v.)	veer, dons, veertje
	flavus, -a, -um	(goud)geel, blond
	pollex, pollicis (m.)	duim
199	mollire, -io, -ivi, -itum	zacht/buigzaam/lenig/week maken
	lusus, -us (m.)	het spelen, spel
	mirabilis, -is, -e	wonderlijk; bewonderenswaardig
200	ultimus, -a, -um	uiterst, laatst, verst
	coeptum, -i (o.)	begonnen werk, onderneming
201	opifex, opificis (m.)	bouwmeester, maker; ambachtsman
	librare, -o, -avi, -atum	in evenwicht houden/brengen
203	limes, limitis (m.)	grens; pad, baan, weg
	currere, -o, cucurri, cursum	(hier) vliegen
204	demissus, -a, -um	laag, diep
205	gravare, -o, -avi, -atum	zwaar maken, verzwaren
	celsus, -a, -um	hoog
	adurere, -o, -ussi, -ustum	verbranden, verschroeien
206	Bootes, Bootae (m.)	Ossendrijver (sterrenbeeld)
207	Helice, Helices (v.)	Grote Beer (sterrenbeeld)
	stringere, -o, strinxi, strictum	trekken, ontbloten (van een zwaard)
	Orion, Orionis (m.)	Orion (sterrenbeeld)
	ensis, ensis (m.)	zwaard
208	carpere, -o, carpsi, carptum	(hier) afleggen
	pariter (bijwoord)	(hier) tegelijk
	praeceptum, -i (o.)	voorschrift, bevel, regel, raad, les
209	umerus, -i (m.)	schouder
	accomodare, -o, -avi, -atum	voegen aan, aandoen
210	monitus, -us (m.)	vermaning, waarschuwing, raadgeving
	gena, -ae (v.)	wang
	madescere, -o, madui, –	nat/vochtig worden
	senilis, -is, -e	van een/de oude man, van oude mensen
211	osculum, -i (o.)	mondje, lippen; kus
212	levare, -o, -avi, -atum	opheffen, oprichten, optillen
213	ante (bijwoord)	vooraan, voorop
	ales, alitis (v.)	vogel
214	producere, -o, -duxi, -ductum	(hier) begeleiden
	nidus, -i (m.)	nest
215	damnosus, -a, -um	schadelijk, verderfelijk
	erudire, -io, -ivi, -itum	beschaven; (aan)leren, opleiden
217	tremulus, -a, -um	trillend, bevend, sidderend
	harundo, harundinis (v.)	riet; hengel
	piscis, piscis (m.)	vis
218	baculum, -i (o.)	stok, staf
	stiva, -ae (v.)	ploegstaart
	inniti, -or, -nixus sum (+ abl.)	leunen/steunen op/tegen
	arator, aratoris (m.)	ploeger; landbouwer
219	obstipescere, -o, -stipui, –	verstomd staan, verbluft worden
220	Iunonius, -a, -um	van Juno, aan Juno gewijd
221	Samos, Sami (v.)	Samos (eiland in de Egeïsche Zee)
	Delos, Deli (v.)	Delos (eiland in de Egeïsche Zee)
	Paros, Pari (v.)	Paros (eiland in de Egeïsche Zee)
222	Lebinthos, Lebinthi (v.)	Lebinthos (eiland in de Egeïsche Zee)
	fecundus, -a, -um (+ abl.)	vruchtbaar; rijk aan, vol van
	mel, mellis (o.)	honing
	Calymne, Calymnes (v.)	Calymne (eiland in de Egeïsche Zee)
223	audax, audacis	stoutmoedig; overmoedig, roekeloos
	volatus, -us (m.)	het vliegen, vlucht
224	trahere, -o, traxi, tractum	(hier) meeslepen, verleiden, brengen tot
225	agere, -o, egi, actum	(hier) afleggen, volgen
	rapidus, -a, -um	(hier) hevig, verschroeiend, gloeiend
	vicinia, -ae (v.)	nabuurschap, buurt, nabijheid
226	odoratus, -a, -um	welriekend, geurig
227	tabescere, -o, tabui, –	wegsmelten
	quatere, -io, –, quassum	(hier) zwaaien/slaan met
	lacertus, -i (m.)	arm
228	remigium, -i (o.)	roeiriemen, roeispanen; (hier) vleugels
	percipere, -io, -cepi, -ceptum	opnemen, opvangen; (hier) steun vinden op
229	caeruleus, -a, -um	donkerblauw, blauwachtig
	clamare, -o, -avi, -atum	luid (uit)roepen
231	nec iam (bijwoord)	en niet meer/langer
234	devovere, -eo, -vovi, -votum	vervloeken, verwensen
235	sepelire, -io, sepelivi, sepultum	begraven