startpagina | rubriekoverzicht > teksten > caesar

 

Commentarii de bello Gallico 6, 19

 

 

 

Latijnse tekst

 

[1] Viri, quantas pecunias ab uxoribus dotis nomine acceperunt, tantas ex suis bonis aestimatione facta cum dotibus communicant. [2] Huius omnis pecuniae coniunctim ratio habetur fructusque servantur: uter eorum vita superarit, ad eum pars utriusque cum fructibus superiorum temporum pervenit. [3] Viri in uxores, sicuti in liberos, vitae necisque habent potestatem; et cum pater familiae illustriore loco natus decessit, eius propinqui conveniunt et, de morte si res in suspicionem venit, de uxoribus in servilem modum quaestionem habent et, si compertum est, igni atque omnibus tormentis excruciatas interficiunt. [4] Funera sunt pro cultu Gallorum magnifica et sumptuosa; omniaque quae vivis cordi fuisse arbitrantur, in ignem inferunt, etiam animalia, ac paulo supra hanc memoriam servi et clientes, quos ab eis dilectos esse constabat, iustis funeribus confectis una cremabantur.

 

 

Woordverklaring

 

   1

tantus ... quantus

(mv.) zoveel ... als

 

dos, dotis (v.)

huwelijksgift, bruidsschat

 

bonum, -i (o.)

(mv.) goederen, vermogen, bezittingen

 

aestimatio, aestimationis (v.)

schatting, waardebepaling

 

communicare, -o, -avi, -atum

voegen (bij)

   2

coniunctim (bijwoord)

gezamenlijk

 

ratio, rationis (v.)

(hier) beheer

 

fructus, -us (m.)

opbrengst, winst

 

uter, utra, utrum

wie/wat/welk(e) van beide(n)

 

superior, -ior, -ius

vroeger, vorig, verleden

   3

illustris, -is, -e

schitterend, aanzienlijk, beroemd

 

propinquus, -i (m.)

nabestaande, verwant

 

suspicio, suspicionis (v.)

argwaan, verdenking, achterdocht

 

servilis, -is, -e

van een/de slaaf, van slaven

 

quaestio, quaestionis (v.)

ondervraging, gerechtelijk onderzoek, verhoor (soms met foltering)

 

compertus, -a, -um

zeker, bewezen, duidelijk gebleken

 

excruciare, -o, -avi, -atum

martelen, folteren, kwellen

   4

Galli, -orum (m. mv.)

Galliërs

 

magnificus, -a, -um

prachtig, schitterend

 

sumptuosus, -a, -um

kostbaar, duur, weelderig

 

cordi esse (+ dat.)

ter harte gaan, aangenaam zijn

 

supra hanc memoriam

voor deze/onze tijd, ... geleden

 

cliens, clientis (m.)

(in Gallië en Germanië) leenman, vazal

 

diligere, -o, -lexi, -lectum

liefhebben, hoogachten, waarderen

 

cremare, -o, -avi, -atum

verbranden