startpagina | rubriekoverzicht > geschiedenis

Keizer Tiberius

Tiberius Claudius Nero werd geboren te Rome op 16 november 42 v.C. als oudste zoon van Tiberius Claudius Nero en van Livia Drusilla. Toen zijn moeder in 38 v.C. hertrouwde met Octavianus, werd hij in diens familie opgenomen. Augustus vertrouwde hem enkele belangrijke diplomatieke en militaire zendingen toe, die hij alle tot een goed einde bracht. In 9 v.C. kreeg hij het imperium proconsulare en in 6 v.C. de tribunicia potestas, die evenwel ondergeschikt waren aan die van Augustus zelf.

In 11 v.C. werd Tiberius verplicht zijn echtgenote Vipsania Agrippina, met wie hij gelukkig getrouwd was, te verstoten en te huwen met Augustus' dochter Julia. Uit ontevredenheid over de losbandige levenswandel van zijn echtgenote en uit jaloersheid op Gaius Caesar en Lucius Caesar, de kleinzonen en vermoedelijke erfgenamen van Augustus, trok hij zich in 6 v.C. terug op het Griekse eiland Rhodos, waar hij zich bezighield met retorische en filosofische studies. Hij keerde pas in 2 n.C. naar Rome terug.

In 4 n.C. werd hij, samen met Julius Caesar Agrippa Postumus, door Augustus als zoon geadopteerd, waardoor zijn naam veranderde in Tiberius Julius Caesar Augustus. Vanaf dan werd hij de rechterhand van de keizer. Toen die in 14 n.C. overleed, werd zijn dood door Livia geheimgehouden tot Tiberius alle maatregelen voor de opvolging had kunnen treffen.

Tiberius zette in grote lijnen de politiek van Augustus verder. De eerste jaren van zijn regering waren voorspoedig, maar door zijn vrij strenge en zelfbewuste politiek kwam hij in conflict met de senatoren, die hij veelal misprees wegens hun onbekwaamheid. Hij onderging in zijn beleid een heel grote maar slechte invloed van de praefectus praetorio Lucius Aelius Seianus. Deze vergiftigde o.a. zijn zoon Drusus Julius Caesar (23 n.C.) en hitste hem op tegen de familie van Germanicus, de zoon van zijn broer Drusus. Seianus was er waarschijnlijk ook de oorzaak van dat Tiberius zich in 27 n.C. definitief op Capri vestigde, waar hij volgens sommige antieke auteurs een losbandig leven leidde.

Toen Seianus in oktober 31 n.C. werd ontmaskerd door Antonia de Jongere, de weduwe van Tiberius' broer Drusus, en werd terechtgesteld, ontspoorde Tiberius helemaal. Hij introduceerde opnieuw de oude lex maiestatis (wet tegen hoogverraad), waardoor verbanningen en executies schering en inslag werden. Zelfs zijn eigen familieleden bleven daarbij niet gespaard. Door Tacitus en Suetonius wordt Tiberius dan ook – misschien enigszins overdreven – afgeschilderd als een monster van wreedheid.

Tiberius overleed op 16 maart 37 n.C. Zijn dood betekende een grote opluchting voor het hele Romeinse volk. Hij werd opgevolgd door Caligula.